شنبه ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۱ , ۲۸ جمادى الثانی ۱۴۳۳, 19 May 2012

در اين بيانيه آمده است: نامگذاري هفته اول ماه محرم‌الحرام به عنوان هفته امر به معروف و نهي از منکر، يک نامگذاري با مسما و داراي آثار ماندگاري در عرصه اجتماعي است؛ چرا که اين اقدام في‌الواقع از اين حقيقت ناشي مي‌شود که در تفکر شيعي، قيام عاشورا و نهضت خونين حسيني با دو فريضه مهم امر به معروف و نهي از منکر به گونه‌اي عجين شده که هرکدام ديگري را در اذهان تداعي مي‌کنند. 

هرچند امر به معروف و نهي از منکر در عرف مصطلح به عنوان هفتمين و هشتمين فرع از فروع دين مطرح شده است، اما وقتي به روايات مراجعه مي‌کنيم، ميزان وسيع روايت‌هاي اهل بيت پيرامون آثار آن، ما را به شگفتي وا مي‌دارد؛ گويي امر به معروف و نهي از منكر با اهميت‌ترين و پرفرازترين فرائض و مسائل اسلام است. 

اصل هشتم قانون اساسي که در تاريخ قانونگذاري کشور بي‌سابقه است مقرر کرد که «در جمهوري اسلامي ايران دعوت به خير و امر به معروف و نهي از منکر وظيفه‌اي است همگاني و متقابل بر عهده مردم نسبت به يکديگر، دولت نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت.» 

در نهضت امام حسين(ع) و قيام عاشورا عوامل متعددي دخالت داشته است که مهمترين آنها اقامه دو فريضه امر به معروف و نهي از منکر مي‌باشد، يعني اگر مردم کوفه امام حسين(ع) را به کوفه دعوت نمي‌کردند، باز امام حسين(ع) نهضت و قيام خود را دنبال مي‌کرد. امام حسين(ع) براي اجراي امر به معروف و نهي از منکر قيام کرد. 

اين نص کلام خود امام است: «ما خرجت اشرا و لا بطراً و لا مفسدا و لا ظالما انما خرجت لطلب الاصلاح في امه جدي، اريد ان امر بالمعروف وانهي عن المنکر و اسير بسيره جدي و ابي علي بن ابي طالب عليه‌السلام: جاه‌طلبانه و مغرورانه و به جهت فساد خروج نکردم، همانا هدف من امر به معروف و نهي از منکر و اصلاح در امت جدم است و اينکه به سيره رسول خدا(ص) و اميرمؤمنان(ع)عمل کنم و آن را احياء نمايم»، يكـى از درسـهـاى مهم نهفته در اين سخن، آن است كه فريضه امر به معروف و نهى از منكر، تـنـها در تذكراتى نسبت به بعضى از گناهان جزئى از سوى افراد عادى خلاصه نمى‌شـود، بـلكـه از عمده‌ترين مصاديق اين فريضه مهم، امر به معروف و نهي از منکر زمامداران و مسئولين حکومتي است که متأسفانه کمتر مورد توجه عوام مؤمنين واقع مي‌شوند و اينکه همه وظيفه داريم براى اصلاح ساختار سياسى و فرهنگي جامعه بر مبناي حق و تـشـكـيـل حـكومتى بر اساس حق و قرآن تلاش کنيم و از مسئولين امر و زمامداران بخواهيم، آنگونه كه امام حسين(ع)، حماسه عاشورايى خود را عبارت از همان دانست. 

گـرچـه زبـانهاى وابسته به خلافت در آن زمان حركت مكتبى او را نوعى (شورش) و عصيان بـرضـد حاکم جامعه اسلامي قلمداد كردند كه بايد سركوب شود، ولى معصومين(ع) در تعليم زيارتنامه‌هايي که املا فرمودند بر يادآوري اين فريضه بر عاشقان کربلا و راه عاشورا تأکيد مي‌نمودند: در زيارت مخصوصه آن حضرت است: «اَمَرتَ بالمعروفِ وَ نَهَيتَ عَنِ المنكر»
دلسپردگان فرهنگ کربلا و عاشورا، با الهام از اين حماسه، پيوسته نسبت به جريان امور و وضعيت فرهنگى و سياسى حساسيت نشان مى‌دهند و با حضور دائم در ميدان امر به معروف و نهى از منكر، عرصه را بر فساد‌آفرينان تنگ مى‌سازند، چون مـى‌دانـنـد كـه عـقـب‌نـشـيـنـى و سـكـوت در ايـن جـبـهـه، پـيشروى و گستاخى دشمنان حق و فـسـادگـسـتـران در جـامـعـه را بـه دنـبـال دارد. 

حـداقـل عـمـل بـه تكليف در اين گونه شرايط است و اگر اين فريضه، ترك و فراموش شود، حدود الهى تعطيل شده و احكام خدا مورد تحقير و استهزاء قرار خواهد گرفت.
سـكوت در برابر بدعت و انحراف مسئولين حکومت اسلامي، منكرى بود كه در آن عصر رواج داشت و مردم از تـرس جـان يـا بـيـم خـطـرهـا و ضـررهـا يـا بـه طـمـع دنـيـا و دريـافـت زر و سـيـم، در مقابل آشكارترين منكرات كه در بالاترين سطوح انجام مى‌گرفت، اعتراض نمى‌كردند. 

نکته مهم اينکه: امر به معروف و نهي از منكر را نبايد تنها راهكار مقابله با حكومت‌هاي فاسد دانست، بلكه سيستم و فرآيند نقد فراگيري است كه حتي حاكميت ديني را از غلطيدن در جاده انحراف و خطا نگه مي‌دارد و به همين دليل فقهاي بزرگوار تدوين کننده قانون اساسي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران اصل هشتم آن را تدوين و تصويب نمودند. امر به معروف و نهي از منكر عامل بازدارندگي فعال و روزآمد در راستاي كاهش ميل حاكميت به بي‌تفاوتي و بي‌مسئوليتي نسبت به پرسشگران و كنشگران عرصه سياست و اجتماع مي‌باشد. 

براي درک بهتر هدف امام حسين(ع) در اجرا و احياي عنصر امر به معروف و نهي از منکر بايد به شرايط و اوضاع واحوال آن دوران اشاره شود. با توجه به سخن امام حسين(ع) در اصلاح امت جدش به نظر مي‌رسد که به گونه‌اي جامعه از اسلام راستين فاصله گرفته بود که صرفا از اسلام جز نام چيز ديگري باقي نمانده بود. 

خط ‌مشي امام‌حسين(ع) براي تحقق دين و اصلاح اُمت، شهادت بود؛ چرا که خون امام حسين(ع) و يارانش استمرار و تداوم و بقاي اسلام را موجب گرديد، آثار انقلاب بزرگ امام حسين(ع) فقط محدود به زمين کربلاء و مختص به روز عاشورا نشد بلکه اسوه و الگويي براي تمام حرکت‌هاي حق‌‌طلبانه و افشاگرانه در تمام اعصار و براي تمام نسل‌ها گرديد و به عنوان ميزان، عذر و بهانه را از همه ساقط نمود. امام حسين(ع) نه فقط قيام کرد بلکه چگونه زيستن و رفتن را نيز آموخت. 

نکته مهم و قابل تأمل اين است که وقتي گناه و فسق و فجور و ولنگاري به بخش‌هاي مختلف جامعه اسلامي رسوخ کند و شکم‌ها از حرام پر شود ديگر کلام حق و به عبارت ديگر امر به معروف و نهي از منکر لساني ولو از لسان امام معصوم(ع) بيان شود در تحول و بيداري و تکان اجتماع اثري نخواهد داشت و جامعه آن روز امام حسين(ع) دقيقاً به اين مرحله رسيده بود و لذا حضرت ديد مگر با شهادت مظلومانه و ريختن خون پاک ومطهر خود و بهترين ياران و بستگانش تکان جدي در بيداري امت اسلامي ايجاد کند و همين گونه نيز شد.
اميد است در هفته احياي امر به معروف و نهي ازمنکر و به برکت و حرمت ايام ماه محرم‌الحرام در ريشه‌کني مظاهر فساد و آسيب‌هاي اخلاقي جامعه اقداماتي موثر به عمل آيد. 

در اين هفته بايد به خودمان بنگريم که تا چه اندازه فريضه امر به معروف و نهي از منکر در زندگي ما و در جامعه ما حاکميت دارد؟ که اگر کم باشد (که هست) آن را افزوده و پررنگ کنيم و همه بايد به فکر احياء اين مهم خصوصاً درباره زمامداران و مسئولين جامعه اسلامي باشيم. 

در حديث نبوي(ص) بالاترين جايگاه اين فريضه را مشخص مي‌کند و مي‌فرمايد: کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي‌کند، جانشين خدا ومن در روي زمين است، ضامن حفظ و بقاي جامعه وعدم غرق و هلاک آن است.